Arıza Belirtileri ve Sebepleri

edremit lpg tamir servisi

edremit-lpg-servisleri

Ülkemizdeki akaryakıt , özellikle benzin fiyatının yüksekliği, sürücüleri çok daha az maliyetli olan LPG’ye yönlendiriyor. Ne yazık ki tasarruf elde etmeye odaklanan sürücüler LPG taktırılacak araçların bazı değişimlerden geçmesi gerektiğini, aksi halde bir takım sorunlar yaşanabileceğini unutuveriyor. Bilinçsizce takılan LPG’lerin ileride çok büyük sorunlara, dolayısıyla maliyetlere sebebiyet verebilir.
LPG’li Araçlarda En Çok Yaşanan Sorunlar

Geç Çalışma
LPG’li araç kullanımına geçildiğinde yapılacak ilk şey LPG ayarının doğru yapılmasıdır. Aksi takdirde araç çalışmakta zorlanacaktır.

Rölanti Sorunu
LPG dediğimiz sistem, farklı bir yakıt monte edilmesi araç üzerinde belli başlı sorunların baş göstermesine sebebiyet verebiliyor. Bu sorunların başında rölanti sorunu geliyor. LPG, benzine kıyasla daha hassas bir yakıttır. Benzinli araç kullanırken de var olan ancak sürücünün fark edemediği sorun, LPG’ye geçişle hissedilmeye başlanır. Bu sorun sebebiyle araç sık sık stop edebilir. Peki, rölanti nedir? Rölanti, motorun en az yakıtla çalıştığı durumdur. Örneğin; aracınız kırmızı ışıkta dururken motorun çalışmasını sürdürebilmesi için az da olsa akaryakıta ihtiyacı vardır. Yeterli seviyede olmayan yakıt ayarında rölanti sorunu oluşur.

Performans Düşüklüğü
Piyasada bulunan ve sürücüler tarafından sıklıkla kullanılan katkılı oto gaz, araçların belli başlı noktalarının tıkanmasına neden olur. Bu tıkanma, yakıtın motora daha geç ulaşmasına neden olacağı için araç performansının düşmesine neden olur. LPG’lerin verimli kullanımı için katkılı oto gaz kullanımından uzak durmanızda fayda var.

Gaz Kaçağı
LPG’li araçlarda karşılaşılan bir diğer sorun gaz kaçağı sorunudur. Gaz kaçağı durumunda önce şamandıra da bulunan vana saat yönünde çevrilerek gaz akışı durdurulmalıdır Sonrasında en yakında bulunan bir LPG servisine gidilerek kaçağın neden kaynaklandığı tespit edilerek sorun giderilmelidir.

LPG sisteminde meydana gelebilecek tüm sorunlara karşı önlem alınması için sıkı bir şekilde kontrolden geçmesi gerekiyor. Hem performans düşüklüğü hem de diğer sorunların önüne geçmek, farklı kontrollerle mümkün olacaktır.

Ford, Opel, Renault, Toyota, Mercedes, Honda, Chevrolet, Skoda, Seat, Mazda, BMW, Citroen, Volkswagen, Hyundai, Audi, Volvo, Kia, Volvo, Jeep, Porsche, Jaguar, Lincoln, Dacia, Chrysler, Chrysler marka araçlarda : Enjektör Arızası Belirtileri Egr Arızası Belirtileri Elektrik Arızası Belirtileri Akü Arızası Belirtileri İmmobilizer Arızası Belirtileri Common Rail Arızası Belirtileri Şarz Dinamosu Arızası Belirtileri Marş Dinamosu Arızası Belirtileri Şanzıman Arızası Belirtileri Debriyaj Arızası Belirtileri Ecu Beyin Arızası Belirtileri Boğaz Kelebeği Arızası Belirtileri Turbo Arızası Belirtileri Debimetre Arızası Belirtileri Abs Arızası Belirtileri Airbag Arızası Belirtileri Klima Motoru Kompresör Arızası Belirtileri Ojsijen Lambda Sensörü Arızası Belirtileri Benzin Mazot Pompası Arızası Belirtileri Rolanti Dalgalanması Nedenleri Tekleme Sorunu Nedenleri

Sıralı Sistem Rolanti Sorunu Sıralı sistem rolanti sorunu genelde iki sebepten meydana gelir. Bu sebebler motor sistemi ve LPG sistemi olarak ikiye ayrılır. Aşağıda sıralı sistem rolanti sorunu hakkında detaylı paylaşımlar yapılmıştır. LPG sisteminde Rolantiyi Etkileyen Faktörler
1- LPG enjektörleri arızalı ise araçta rolantide titreme sorunu meydana getirir.
2- LPG ayarı bozulursa rolanti sorunu meyda çıkar her 30.000 km bir ayar kontrolu yaptırmak gerekir.
3- LPG beyni çeşitli nedenlerden dolayı geç ısınırsa veya gaza geçiş ısısı düşük ayarlanırsa motor soğukken rolanti sorunu yaşanır.
4- Enjektör mozulları küçük veya büyük olursa
5- LPG beyni yani regülatör arızalı olursa sürekli basınç değişikliği yapacağı için enjektörlere düzenli miktarda gaz göndermez buda araçta rolanti sorunu ortaya çıkarır.
6- LPG ayarı yapılırken enjektör süreleri eşitlenmeden ayarlanırsa sıralı sistem rolanti sorunu meydana gelir.
7- Nadirende olsa LPG ecu’sü arızalı ise enjektör süreleri karışır veya LPG’de çalışırken benzin gönderdiği için rolanti sorunu ortaya çıkar.
8- Gaz kesici iç filte aşırı tıkalıysa rolantiye ve çekişe etki yapar gaz kesici iç filtrenin 30 ile 50.000 km arası değişmesi gerekir.
9- Sıralı sistem rolanti ayarı etkileyen faktörlerden biride enjektör nozullarnın uzak mesade montaj edilmesinden ortaya çıkmaktadır.

Motor Sisteminden Rolantiyi Etkileyen Sebepler
1- Boğaz kelebeği pisse ve adaptasyon ayarı yapılmamışsa rolantiyi etkiler.
2- Aracın şarz dinamosu görevini tam yapamıyorsa yani düşük şarzdan dolayı rolantiyi etkiler.
3- Rolanti motorunda arıza varsa hem gazda hemde benzinde rolantide düzensiz çalışmaya neden olur.
4- Hava filtresi tıkalıysa motor düzensiz hava alacağı için stabilize çalışmaz.
5- Ateşleme sistemi arızalı ise sıralı sistem rolanti sorunu ortaya çıkarır.

Motor Soğukken Rolanti Sorunu Sıralı sistemde motor soğukken rolanti sorunu varsa sebebi gaza geçiş ısısının düşük derecede ayarlanması veya lpg ayarı yapılırken benzin ve lpg enjektör sürelerinin eşitlenip ayarlanmadığından meydana gelir. Şayet gaza geçiş ısısı ve enjektör süreleri iyi derecede ayarladığı halde motor soğukken rolanti sorunu yaşanıyorsa sorun regülatör ve lpg enjektörleride aranmalıdır. Öncelikle motor soğukken lpg servisi tarafından regülatör basıncında dalgalanma varmı pc ekranında kontrol edilmeli ve lpg enjektörlerinde soğukken hata kaydı varmı bakılmalı. Motor soğukken rolanti sorunu gibi sıralı sistem sorunlarının çözümlerini öğrenmek için aşağıdaki linklere tıklayabilirsiniz.

Sıralı Sistem LPGTekleme Nedenleri
Sıralı sistem LPGtekleme sorunu hakında kısa bi açıklama yapalım istedik. Sıralı sistemlerde teklemeye neden olan sebepler LPG kaynaklı ve ateşleme sistemine bağlı olmak üzere iki bölüme ayrılır. Bu nedenler aşağıda anlaşılır biçimde özetlenmiştir.
LPG Sisteminde Teklemeye Neden Olan Faktörler
1- LPG enjektörlerinden teki veya daha fazlası arızalı ise bağlı oldukları silindire düzensiz LPG yakıtı göndereceği için araçta tekleme meydana gelir. Yazımızın en alt kısmında enjektör arızası tespiti nasıl yapılır videolu olarak anlatılmaktadır.
2- Regulatör basıncı düzensiz ise silindirlere düzensiz yakıt gider bu sebepten tekleme meydana gelir.
3- LPG elektirik tesisatında meydana gelen oksitlenme gevşeklik gibi sebepler aracın gazda düzensiz çalışmasına ve teklemesine yol açar. Özellikle montaj konusunda uzman olmayan kişilerin yaptığı elektirik tesisatı montajında kablo bağlantılarında lehim kullanmadıkları için zamanla kablolar iklim şartları ve sarsıntı yüzünden kablolar gevşeyip oksitlenerek iletkenlik özelliklerni kaybederler.
4- Nadirende olsa LPGecu arızası nedeniyle belli devirlerde teklemeye neden olur. Ecu arızası teşhisi için araca deneme maksatlı ecu takılması gerekir.
5- Sıralı sistemlerde gaz kesici iç filtresi aşırı tıkalı ise regülatörde düşük basınç meyadana getirerek teklemeye neden olur. Gaz kesici filtrelerini ortalama 30 ile 50 km arasında değişmek gerekir.
6- LPG regülatörü ısınmıyorsa yani radyatör suyu eksikse ve devirdayım düzenli yapmıyorsa motor ısınana kadar sıralı sistem LPG’de tekleme meydana gelebilir.
7- Motor suyu kaçağı varsa bu nedenle bazı araçlarda motor suynun hava yapmasına neden olur. Bu sebepten motor belli bi süre su devir dayım görevini yapamaz bu gibi durumlarda gaza geçiş ısısı erkene ayarlanmışsa enjektörlere sıvı gaz gideceği için sıralı sistemlerde boğulma tekleme surunu meydana gelir.
8- LPG enjektör kablolarının çeşitli nedenlerle yanlış dizilmesi sonucu sıralı sistemde LPGde tekleme meydana gelir.
9- LPG enjektör meme çapı çok küçük veya büyük olursa sıralı sistemde gaz yememe sorunu meydana gelir.
10- Sıralı sistemde motor soğukken tekleme sorunu nun bir nedeni ise özellikle kış aylarında gaza geçiş ısısının düşük derecede ayarlanmasıdır.

Ateşleme Sistemi Kaynaklı Tekleme Nedenleri
1- LPG’li araçta buji ve buji kabloları her 50.000 km bir değişmek gerekir aksi halde buji ve kabloları özelliğni kaybettiği için belirli devirlerde tekleme meydana gelir.
2- LPG’li araçta her 100.000 km bir ateşleme bobinnin değişmesi gerekir özellikle alman üretim olan volkswagen, ve opel gurubu araçlarda kısa sürede bobinleri özelliklerini kaybetmekte olup teklemeye neden olmaktadırlar.
3- Ateşleme sistemine ait rpm ve krank sensörü gibi sensörlerin arızası yüzünden nadirende olsa tekleme sorunu meydana gelmektedir.
4- Şarz dinamosu yeterli şarz etmiyorsa motorun çalışma sistemini etkileyeceği için özellikle sıralı sistem LPG’de tekleme meydana gelir.

Sıralı Sistem LPG Yakıt Sorunu
1 – Sıralı Sistem LPG Yakıt sorunu olan araçta İlk olarak aracımızın ateşleme sistemimizin iyi oldugundan emin olmamız gerekir.
2 – LPG ayarını bilinçli bir ustaya kontrol ettirmeliyiz kontrol yapılırken LPG kaçaklarını gözden geçirmeliyiz.
3 – Bilgisayar bağlantısı yapıldığında regülatörde düzensiz şekilde basınç değişikliği oluyorsa LPG regülatör arızası meydana gelmiş ve regülatörün değişmesi faydalı olacaktır.
4 -LPG enjektörleri benzin enjektörleri gibi uzun ömürlü olmayıp daha kıza ömürleri vardır. Sebebi ise kuru çalışmaları olup, LPG enjektörleri içerisinde bulanan valfler zamanla aşınıp yıprandığından dolayı LPG enjektör arızası meydana gelerek motora düzensiz mikrada yakıt göndermeyebaşlarlar. Bu nedenle sıralı sistem yakıt sorunu ve düzensiz çalışma gibi sorunlara neden olur.
5 – LPG’li araçlarda termostatın önemi çok büyüktür. Özellikle kış aylarında kışlık termostat olmazsa motor ve regülatör geç ısınacağından yakıt tüketimini %20 ile %30 arasında emin olabilirsiniz. Tabi yazında yazlık termostat olmalı bazı biliçsiz araç sahipleri hareret yükselmesin diye boş termostat kullanmaktalar buda aracın yakıt miktarını önemli derecede etkilemektedir.
6 – Bilindiği üzere piyasada bir çok LPG markası vardır. 700 TL den tutunda 4000 TL ye varan sıralı LPG sistemleri vardır. Eger bunların hepsi aynı kalitede olup ve araca uyum sağlasaydı kimse fazla para ödemez ucuz olanı taktırırdı. Bu yüzden her sıralı LPG sistemi her araca uyum sağlamaz. Özellikle 2005  sonrası üretilen otomobil türlerinde motor çalısma sistemleri eski tip motorlara göre çok farklıdır. Buda demek oluyorki yeni çıkan bir araca kalitesiz sıralı sistem LPG taktırmak uygun olmadıgı gibi düzensiz çalısmasına ve yakıt problemi gibi sorunlara neden olabilir.
7 – Bunlara rağmen araç fazla yakıyorsa nadirende olsa ekzoz tıkalı olabilir frenler sıkıyor olabilir debriyaj balatası kaçırabilir. Tabiki bunlardan önce sıralı LPG sisteminde problem olmadığından emin olmalıyız.
8 – Bazı araçlarda ya ilk LPG montajı yapıldığında yada sonradan yapılan tadilatlarda LPG enjektör kablo sıralaması yanlış dizilmesi yüzünden sıralı sistem LPG yakıt sorunu meydana gelmektedir.
9 – Motor hacmi ve çalışma mantığna yani araçlara göre yakıt tüketim değerleri değişmektedir.

LPG Enjektör Arızası Nasıl Anlaşılır
LPG enjektör arızası nasıl anlaşılır sorusuna kısa ve anlaşılır cevap verelim. Araç benzinde çalışırken kalkışta veya seyir halinde tekleme, rolanti sorunu gibi arıza belirtileri yoksa akla ilk gelecek şey LPG enjektör arızasıdır. Öncelikle LPG servisine giderek aracı bilgisayara bağlattırıp enjektör hatası veriyormu kontrol ettirmeliyiz. Bazı sistemlerde bilgisayar bağlantısı yapılsa dahi lpg enjektör arızası net olarak görülemez. Lpg Enjektör Arızası Tespiti Nasıl Yapılır? Bu gibi durumlarda bakım yapan ustanın veya araç sahibinin yapmış olduğu bir kaç işlemle LPG enjektör arızası tepit edilmektedir. Enjektör arızası tespiti yaparken öncelikle araç gazda çalıştırılır. Çalışan araçta enjektörler ve manifold arasındaki pilastik hortumlar sırayla penseyle sıkılır. Arızalı olan enjektörde hortumu sıkınca motorun çalışmasında fazla etkileşme görünmez.Bir diğer yöntemse gazda çalışan aracın enjektör soketleri sırayla sökülür takılır. Arızalı enjektör soketini motorda fazla sarsıntı meydana gelmez. Sağlam enjektörün soketi çıkarılınca veya hortumu pense ile sıkılınca motor aşırı derecede sarsıntılı çalışmaya baslar.
LPG enjektör arızası belirtileri aşağıda sıralanmıştır.
1- Araç LPG de çalışırken rolantide inişli çıkışlı dalgalanma meydana gelir.
2- LPG de iken gaza basarken belirli devirlerde tekleme yaparak aracın çalışma düzenni bozar.
3- LPG enjektörleri arıza yaptığı zaman gaz kaçağı yapar. Bu yüzden manifolda biriken gaz yüzünden sabah ilk benzinde çalışınca araçta boğulma meydana gelir ve araç çok geç çalışır.
4- Aracın LPG de çok yakmasına neden olur.
5- Arızalı LPG enjektörü araçta yüksek devirlerde performans kaybına yol açar.
6- Bazı LPG sistemlerinde arızalı enjektör yüzünden araç benzinden gaza geçmez arızalı enjektör değişene kadar.

Sıralı Sistem Araçta Gaz Yememe Sorunu
Sıralı sistem LPG li araç benzinde kullanırken performansı iyi olup LPG de gaz yemiyor ise bunun motor ve LPG sistemine bağlı iki ana sebebi vardır. Motor ve LPG sistemine bağlı sebepler kısaca aşağıda sıralanmıştır.
Araçta Gaz Yememe Sorunu
LPG de Gaz Yemiyor ise LPG Sisteminden Kaynaklanan Sebepler
1- LPG enjektör süreleri tam ayarlı olmayabilir veya LPG enjektörleri arızalı olabilirler.
2- Nadirende rastlansa gaz kesici veya gaz boruları tıkalı olup motora yetersiz yakıt göndermeye neden olup sıralı sistem araçta gaz yememe sorununa yol açabilirler.
3- LPG regülatör arızası varsa regülatör gaz basıncı düzensiz olacağı için araçta gaz yememe sorunu görülebilir.
4- LPG enjektör mozul çapları küçük veya büyük takılarak aracın boğulmasına ve gaz yememesine yol açarlar.
5- Aracın LPG ayarı bozuksa veya yanlış ayarlandıysa araba LPG de gaz yemiyor hale gelir.
6- LPG enjektör mozulları yanma odasına uzak mesafede takılırsa arac LPG de iken performans kaybı ve düzensiz çalışma meydana gelir.
7- LPG ecu su arızalı ise enjektör süreleri düzensiz olacağından araçta gaz yememe sorunu ve düzensiz çalışma meydana gelir.
8- Gaza geçiş ısısı düşük ayarlanmış ise özellikle motor soğukken tekleme meydana gelir.

Araçta  Gaz Yememe Sorunu Var İse Motora Bağlı Sebepler
1-  Sıralı Sistem aracın ateşleme sisteminde bulunan bobin buji ve kabloları eski ve arızalı ise Araçta Gaz Yememe Sorunu ve gaz yemiyor gibi sorunlar meydana gelir
2- Aracın hava filtresi aşırı dercede tıkalı ise sıralı sistem araçta performans kaybı ve yakıt tüketimi sorunu ortaya çıkar. 3- Aracın bobin , buji ve kabloları arıza yaptığında yan sanayi kullanılırsa sıralı sistem araç LPG de iken tekleme ve gaz yememe sorunları ortaya çıkar.

Araba Sabahları Çalışmıyor
Bu yazımızda sıralı sistem LPG li araba sabahları çalışmıyor sorusuna açıklık getirmekteyiz. Karbüratörlü araç sabahları çalışmıyorsa ise burayı tıklayınız. Sıralı sistem araba sabahları çalışmıyor ise bu sorun üç farklı sebepten meydana gelir.
1- LPG beyninde yani regülatör diyaframında sızıntı olursa araç stop halindeyken içerisindeki gaz yavaş yavaş manifolda sızıntı yaparak birikir.Araç sabah ilk benzinde çalıştığı için regülatörde meydana gelen kaçağın sayesinde manifoltta iki yakıt girmiş olur. Bu sebepten dolayı araçta boğulma ve geç çalışma meydana gelir. Aşağıdaki linkten sıralı sistem regülatör arızası nasıl tespit edilir linkini tıklayarak kendi arızanızı tespit edebilirsiniz.
2- Bir diğer sebep ise LPG enjektörlerinin arızalı olup manifolda araç stop halindeyken gaz kaçırmasından meydana gelir.
3- LPG ecusu arızalı ise enjektör sürelerini karıştırıp veya enjektörlere şase yollamamasından meydana gelir. Sıralı sistem araba sabahları çalışmıyor veya araba geç çalışıyor ise ilk olarak regülatör ve enjektörlerde kaçak varmı tespit edilmelidir.

Sabahları Gazda Çalışmıyor
Karbüratörlü sistem LPG li araç sabahları LPG de çalışmıyor ise bu sorunun iki ana sebepten kaynaklandığnı bilmemiz gerekir. Bu sebepler kısaca LPG sistemi ve motor sistemine bağlı sebelerdir. Aşağıda kısaca LPG li araç çalışmıyorsa nedenleri ve çözümleri anlatılmıştır.
LPG sistemi Kaynaklı Sebepler
1-LPG ayarı bozulduysa veya bilinçsiz kişiler tarafından yapıldıysa motor soğukken LPG beyni karbüratöre aşırı veya düşük basınçta yakıt gönderip aracın boğulmasına ve çalışmamasına neden olur. Karbüratörlü ve tek nokta enjeksiyonlu araç sabahları gazda çalışmıyor ise araç LPG servisine götürülüp bir gece aracın serviste kalması ve motor soğukken gaz basıncının usta tarafından beyinden karbüratöre giden hortumun sökülerek aracın marşına basılmadan sadece kontağı açarak gaz basın ayarı yapılması istenilmelidir. Aksi halde LPG beyni bozuk diye gereksiz motor parçaları ve beyin değişim masrafları yapılır. Yani sabahları aracım çalışmıyor diye her söyllene kanıp beyin değişimi yapılması gereksizdir. Özellikle sonbahar ve kış aylarında gereksiz yere LPG beyin değişimleri yapılmaktadır.
2- LPG beyni bozuk ve ömrünü tamamlamış olabilir. LPG beyninin bozuk olduğu nasıl anlaşılır. LPG beyni arızası genelde şu belirtileri gözterir sabahları motor suyu tamam olmasına ve devirdayımın sağlam olamasına rağmen araç çalışmadan veya çalıştıkdan kısa süre sonra buzlama ve karlama yapıyorsa beyin bozuk demektir. Ayar yapılırken LPG beyni üzerindeki vidalar dönderilince etkileşim göstermiyorsa LPG beyni arızalıdır. LPG ayarı yapıldıktan sonra bir kaç gün içinde ayar ve rolanti bozuluyorsa LPG beyni arızalı demektir.

Ateşleme Sistemi kaynaklı sebepler
1- Ateşleme sistemine bağlı olan buji ve kabloları dispretör kapağı özelliğni yitirdiyse
2- Akü zayıf veya marş dinomosu zayıf dönderiyorsa karburatöre gaz birikeceği için LPG araçta sabahları çalışmada sıkıntı çekilir.
3- Karbüratörlü ve tek nokta enjeksiyonlu sistemlerde özellikle tofaş renault hundai ve opel gurubu araçların hava filtrelerne bağlı civalı hava kelebeği bulunur. Bu kelebeğin görevi araç benzinde çalışırken mevsimlere göre içerindeki civalı kelebek sayesinde havadaki sıcaklık ve nem oranna göre karbüratöre hava giriş orannı ayarlamaktır. LPG montajı yapılırken bu kelebeğin kapalı konumda vida yardımıyla sabitlenmesi gerekir aksi halde araba sabahları gazda çalışmıyor ve gaz yememe rolanti sorunları görünür.

Sıralı Sistem Boşa Atınca Stop Ediyor
Sıralı sistem araçta LPG de vitesi boşa atınca stop etme sorunu varsa bu sorun genelde bir kaç  farklı sebepden meydana gelir. Bu sebeplerden kısaca bahsedip sıralayacak olursak.
1- Özellikle kış aylarında ve soğuk mevsimlerde sabah aracın gaza geçiş ısısı düşük ayarlanmışsa, gaza erken geçip LPG enjektörlerine düzensiz basınçta sıvı olarak gaz göndereceğinden enjektör sürelerinin sapması ve kısa sürede LPG enjektör arızası meydana gelir. Bu sorunla karşılaşmamak için özellikle kış aylarında aracın gaza geçiş ısısını en az 40 dereceye ayarlatmamız gerekir.
2-Aracın boşa atınca stop etmesinin ikinci sebebi ise LPG regülatör arızası veya basınç ayarı bozulmuş ise motora girecek yakıt miktarı düzensiz olacağı için LPG de stop etme sorunu meydana gelebilir.
3-Bazı LPG sistemlerinde map sensörnün arızalı olması yüzünden araçta performans kaybı ve vitesi boşa atınca stop etme sorunu meydana gelmektedir. Bu gibi durumlarda map sensörü arızası genelde deneme yanılma yöntemiyle tespit edilir. Özellikle yerli sıralı sistemlerde bilgisayar bağlantısı ile tespit edilemez.
4- LPG enjektör arızası var ise araçta performans kaybı düzensiz çalışma ve rolanti sorunu meydana gelir.
5- Motordaki boğaz kelebeği pisse ve adaptasyon ayarı bozuk ise hem gazda hemde benzinde rolantide düzensiz çalışma meydana gelir.
6- Zamanla LPG ayarnın bozulacağnı bilmemiz gerekir bozuk LPG ayarı sıralı sistem boşa atınca stop etme sorunu gibi bir çok LPG sorunlarına yol açar.

SIRALI SİSTEM BEYİN ARIZASI
Sıralı sistem regülatör arızası nasıl tespit edilir?  Yazıyı okuyan atiker aldesa mimgas sıralı sistem beyinlerin arızasını kendi tespit edebilecektir. Öncelikle Sıralı Sistem Beyin Arızası Belirtileri Ve Bozuk Regülatörün Motorda Meydana Getireceği Arızaları Öğrenelim.
1- Yapılan ayarlara rağmen aracın ateşleme sistemindede sıkıntı olmadığı halde yakıt düşmüyorsa.
2-Rolanti sorunu yanısıra performans kaybı meydana gelir.
3- Sıralı sistem beyin arızasının en büyük belirtisi ise araç sabahları veya stop ettikten birkaç saat sonra marşa basınca geç çalışma sorunu meydana gelir.
4- LPG regülatörü su haznesi kısmında bulunan diyafram yırtıldığında veya çatladığında regülatörden motor suyuna gaz karışır ve  hararetin yükselmesine neden olur. Bu tür arıza erken teşhiz edilmezse zamanla silindir kapağı ve contası arıza yapabilir.  Yedek su deposu kapağı açıldığında motor suyundan gaz kokusu geliyor ise regülatörün acilen değişmesi gerekir. Altı ayda bir yedek depo kapağı açılıp motor suyu koklanmalıdır.
5- Özellikle yeni nesil modelli araçlarda regülatör arızasından dolayı meydana gelen basınç dalgalanmaları araçtaki enjektör ms (mili saniye) sürelerini şaşırttığı için araçta zengin karışım, fakir karışım meydana gelip bu sebepten dolayı eksozdan çıkan gazı oksijen sensörü arıza olarak algılar ve arıza lambasının yanmasına yol açar.

SIRALI SİSTEM REGÜLATÖR ARIZASI TESPİTİ NASIL YAPILIR?
Sıralı sistem beyin arızasını tespit etmek oldukça basit ve herkesin yapabileceği kolay bir yöntemle anlaşılabilir. Aşağıdaki Resimlerde Gösterildiği şekilde Tüm Sıralı Sistem Regülatörlerin Üzerinde Vakum Giriş Bölümü Bulunur. Sıralı sistem regülatörlerde vakum girişinden manifold ve LPG map sensörüne hortum bağlanmaktadır. Ve bu tüm sıralı sistemlerde hemen hemen aynıdır. Dikkat: Aracınızı birkaç saat park ettiğiniz de veya sabahları geç çalışma sorunu varsa regülatör vakum girişindeki hortumu akşamdan çıkarıp sabah marşa bastığınızda sorunsuz çalışıyor ise regülatör arızalı demektir. Bu durumda regülatörün değişmesi gerekir. Şayet sorun hala devam ediyorsa % 95 Lpg enjektörleri arıza yapmıştır. Aracın geç çalışma Sebebi ise vakum girişi arkasında bulunan LPG diyaframının yırtılarak gaz kaçağı yapmasıdır. Bu sebepten dolayı vakum girişinden sızan gazın emme manifolduna girip gaz ve benzinin birbirine karışmasından dolayı aracın boğularak geç çalışmasına neden olmasıdır. Araba Gaza Geçmiyor Araba gaza geçmiyor sorusuna kısaca cevap verelim. Sıralı sistemlerde bu sorun genelde regülatör basıncının düşmesi veya enjektör arızası yüzünden meydana gelir. Zaman içinde regülatör içerisinde bulunan diyaframın sertleşmesiyle regülatörün enjektörlere gönderdiği gaz basıncı düşer. Bu yüzden map sensörü ecu’ye düşük basınç sinyali iletir ve ecu bunu arıza olarak algılar ve sıralı sistem araba gaza geçmez. Bir diğer sebepse bazı LPG sistemlerinde enjektör hatası yüzünden ecu arıza olarak algılayıp aracın yüksek devirlerde benzine geçmesini sağlar. Otogaz map sensörü ve gaz kesici arızalı ise bu tür sorunlar yaşanabilir.

Araba gaza geçmiyor gibi sıralı sistem sorunlarının çözümleri
Benzinden Gaza Geçerken Stop Ediyor Benzinden gaza geçerken stop etme ve tekleme sorunu genelde sıralı sistem araçlarda görülür. Benzinden gaza geçerken stop etme ve tekleme nedenleri aşağıda sıralanmıştır.
1- Lpg enjektörlerinden biri veya fazlası arızalı ise araç LPG’de çalışırken tekleme ve stop etmesine neden olurlar.
2- Gaz kesici veyada şamandıra valfi arızalı ise regülatör motora düzenli gaz akışı sağlanmaz bu yüzden benzinden gaza geçeceği esnada tekleme ve stop etme sorunu ortaya çıkar.
3- Regülatör arızalı veya ayarı bozuksa silindirlere yetersiz yakıt göndererek gaza geçişlerde tekleme ve stop sorunu ortaya çıkar. Bu gibi durumlarda lpg sevisine giderek basınç ayarı ve kalibrasyon yaptırmak gerekir.
4- Lpg ecu’sü arızalı ise benzinden gaza geçişte tekleme stop etme sorunu meydana gelmektedir.
5- Benzinden gaza geçiş ısısı düşük ayarlandı ise özellikle kış aylarında motor soğukken benzinden gaza geçişte tekleme ve rolanti sorunu yaşanır.
6- Map sensörü arızalı ise gaz basıncını ecu’ya iletmeyeceği için gaza geçerken stop sorunu meydana gelir.
7- Isı sensörü arızalı ise acu ısıyı algılamaz ve güvenlik için benzinden gaza geçerken stop etme sorunu meyadana gelir.

Yüksek Devirde Benzine Geçme
Yüksek devirde benzine geçme sorunu genelde lpg sistemi kaynaklı olarak ortaya çıkar. Bu arızanın nedenlerini aşağıya sıralamaya çalıştık.
1- Lpg map sensörü arızalıdır veya map sensörü bağlantı hortumlarında gevşeme veya çatlak olduğundan dolayı basıncı ecu düşük algıladığı için yüksek devirde benzine geçme sorunu ortaya çıkmaktadır.
2- Regülatör basıncı veya çeşitli nedenlerden dolayı tanktaki gazın basıncının düşmesinden dolayı belirli devirlerde benzine atabilir.
3- Lpg ayarı sırasında min-max basınç ayarı tam olarak ayarlanmadığı için yüksek devirde benzine geçme sorunu ortaya çıkar.
4- Lpg enjektör süreleri düzgün ayarlı değilse veya enjektör arızaları ve hataları yüzünden bir çok sistemde benzine atma sorunu ortaya çıkmaktadır.
5- Gaz filtreleri aşırı tıkalıysa regülatör basıncını etkileyeceği için benzine atma sorunu yaşanır.
6- Nadirende olsa lpg ecu su arızalı olduğu için yüksek devirlerde benzine geçme sorunu yaşanmaktadır.
7- Çok nadirde yaşansa aracın altından gelen boruda ezilme yada tıkanma nedenlerinden dolayı yüksek devirde benzine geçme sorunu yaşanmakta.

Map Sensörünün Görevi Nedir ?
Lpg de Map sensörü, emme manifoldundaki atmosfer basıncını ve lpg regülatöründen çıkan gaz basıncını ölçer. Lpg ayarı yapılırken otomatik kalibrasyon yapıldıgında manifolddaki hava basıncı ve gelen gazın basıncını ölçer. Ve Ecu (Elektronik kontrol ünitesi) ileterek en ideal ayarın yapılmasını saglar. Aracı lpg de kullanırken gaz basıncı belirli bir seviyenin altına düştüğünde yine Ecu ya sinyal vererek motorun otomatik olarak gazdan benzine geçmesini sağlar. Otogaz Map Sensörü Arızası Otogaz map sensörü arızası genelde üç sebepten dolayı meydana gelir. Arıza sebeplerinin başında Laxxxxxxxo Lxxxxo gibi bir çok Lpg firması maliyeti düşürmek için Çin Tayvan Endonezya gibi ülkelerde düşük kalitede map sensörü üretimi yaptırırlar. Bu sebepten dolayı map sensörlerinde kısa sürede arıza meydana gelmektedir. Kaliteli ve orjinal map sensörlerinin üzerinde madein germany veya sadece germany yazar. İkinci sebep ise kullanılan LPG yakıtı ve filtre değişim bakımlarını zamanında yaptırmamaktan kaynaklanmaktadır. Özellikle katkılı otogaz kullanan ve filtresini zamanında değişmeyince katkılı otogazda bulunan yağ ve tıkalı filtreden geçen pislikler map sensörünün kısa sürede arıza yapmasına neden olur. Map sensörü arızasına yol açan bir diğer sebepse LPG ecu sunde kısa devre olmasından dolayı otogaz map sensörü arıza yapar bu durum nadiren görünür. Map sensörlerinin uzun ömürlü olması için kullandığmız LPG yakıtının katkısız olmasına özen gösteriniz.

Sıralı Sistem Gaz Bitince Benzine Geçmiyor
Sıralı sistem gaz bitince benzine geçmiyor ise bu sorun iki sebepten kaynaklanır. Birinci sebebi LPG map sensörü arızalı olabilir. İkinci sebep ise LPG ustası tarafından bilgisayarla ayar ve yükleme yapılırken LPG map sensörü devre dışı bırakılmış olabilir. Sorunun çözümü için LPG servisine giderek map sensörünü algılayan tüm hortumların sağlamca takılı mı takılıysa çatlak veya çıkık hortum var mı kontrol edilmelidir sorun devam ediyor ise bilgisayara bağlanıp map sensörü aktif veya deaktifmi kontrol edilmelidir. Tüm bunlara rağmen sorun devam ediyor ise map sensörünün değişmesi gerekir. Böylelikle gaz bitince benzine geçmeme sorunu ortadan kalkmış olacaktır.   LPG’de Arıza Lambası Neden Yanar LPG’de arıza lambası neden yanar sorusunun cevabını kısa ve anlaşılır biçimde cevaplayalım. LPG’de arıza lambasının yanma sebepleri genelde üç farklı sebepten meydana gelir. Bu sebepler araca uygun olmayan LPG kitinin takılması, Lpg enjektörleri veya sisteminde arıza olması son olarak LPG montaj veya kalibrasyon parametleri yanlış olarak ayarlanmasıdır. Özellikle yeni nesil araçlarda motor çalışma sistemi eskilere göre çok farklı olduğu için bu tür araçlara montaj edilecek lpg sistemi doğru seçilmelidir. LPG sistemi doğru seçilmediği taktirde araçta arıza lambasını yanması ve başka sorunlara yol açtığını bilmemiz gerekir. Sıfıra yakın araç sahiplerine tavsiyem fabrikanın önerdiği LPG markalarını taktırmak olacaktır. Bu sayede araç garantiden çıkmaz ve LPG’de arıza lambası yanıyor gibi sorunlar yaşanmaz.
Yanlış yapılan LPG montaj ve ayarı nedeni ile arıza lambası yanarmı sorusunun cevabı aşağıda özetlenmiştir.
1- Enjektör hortumlarının ve bağlatı mesafesinin uzun olması
2- Araca uygun enjektör mozullarının takılmaması zengin yada fakir karışıma yol açıp LPG’de arıza lambası yanmasına yol açar.
3- Araca uyumsuz LPG enjektörü takılması veya  LPG enjektör arızası yüzünden arıza lpg’de lambasını yanar.
4- Enjektör kablo sıralarının yanlış dizilmesi manifolda giden yakıt sıralaması karışacağı için arıza lambası yanar.
5- Regülatörden enjektöre giden gaz hortumunun uzun olması LPG enjektörlerine gazı yetiştirmeyeceğinden fakir karışıma neden olup LPG’de arıza lambasını yakacaktır.
6- LPG ayarı yapılırken işin kolayına kaçıp kayıtlı ayar kullanıp gaz enjektör sürerini haritadan ayarlanmaması zengin veya fakir karışıma neden olacağından LPG’de arıza lambasının yanmasına neden olacaktır.
7- Gaza geçiş ısısının düşük olması enjektörlere sıvı gaz gideceği için araçta teklemeye ve arıza lambası yanmasına neden olur.
8- Regülatör basıncı düşük basınca ayarlanırsa arıza lambasının yanmasına yol açar.
9- Ecu arızalı ise enjektör sürelerini yüksek tutabilir bu nedenle araçta zengin karışım meydana gelir bu sebepten arıza lambası yanar
10-Regülatör arızası veya map sensörünün arızalı olması gaz basıncının düzensiz hale gelmesine yol açar araç zengin veya fakir karışım algılayarak arıza lambasını yakar.

Gaza Geç Geçme
Sıralı Sistem Araç Gaza Geç Geçiyor Sorunu Ve Sebebi Aşağıda Sıralanmıştır.
1 – Gaz ayarı yapılırken gaza geçiş ısısı yüksek ısıda LPG’ye geçişe ayarlanmış olabilir bu yüzden araçta gaza geç geçme sorunu olabilir.
2 – Isı sensörü arızası arızası varsa ısıyı düşük ve yanlış gösterebilir bu sebepten ısı sensöründen gelen sinyali ecu yeterli bulmadığı için gerekli ısıya gelene kadar LPG’ye yani gaza geçmez bu nedenden dolayı araba gaza geç geçiyor olabilir.
3- Aracın su termostadı arızalı ise yani radyatörde su sürekli dolanıyorsa aracın motoru geç ısınacağından yeterli ısıya gelenece gaza geç geçme sorunu ortaya çıkar.
4 – Motor suyu eksik olursa regülatöre yeterli su girmediğinden dolayı sıralı sistemde araçta gaza geç geçme problemi meydana gelir.
5 – Su devirdaim pompası regülatöre yeterli miktarda su göndermezse Gaza geç geçme sorunu meydana gelir.

Gaz beynin den su kaçırma sorunu regülatör dirseklerinde bulunan contaların aşınmasından dolayı özellikle kış aylarında görünür. Lpg beyni dirseklerinden su kaçırıyor diye beyni komle değiştirmek doğru bir davranış değildir. Piyasada bir çok markanın Lpg beyin dirseği ve tamir takımı satılmaktadır.

Sıralı Sistemde Benzin Biterse
Sıralı sistem araçlarda benzin biterse aracın marşına basıldığında çalışmaz hale gelir. Nedeni ise sıralı sistemlerde ecu ilk çalışmada benzine programlanmış olmasıdır. Yani devir, ısı, ve basınç sensörlerinden gelen sinyale göre Ecu aracın lpg de çalışmasını sağlar. Kısaca özetliyecek olursak sıralı sistemde benzin biterse ecu devir ve ısı sensöründen gelen değerleri yeterli bulmadığı için mal ve can güvenliği için aracı çalışmaz hale getirir. Şunu merak etmiş olabilirsiniz mal ve can güvenliği ile aracın lpg de çalışmamasının ne alakası var hemen özetleyelim diyelimki aracınızı lpg servisine götürdünüz ve araç benzinsiz çalışır hale getirdiniz. Ve bu araç sabah soğuk motor tek marşta lpg de çalıştı evet çalışır ama asıl sorun çalıştıktan sonra neler olacağı söyleyelim regülatör ısınıp gazı buhar haline dönüştürmediği için lpg yi sıvı halde ortalama -50 derecede filtre ve hortumlardan basınçlı halde enjektörlere gönderir. Bu sebepten dolayı enjektör hortumları basınca ve soğuğa dayanıklı olmadığı için çatlar aşırı derecede gaz kaçağna yol açarlar. Ve ayrıca lpg enjektörleri basınca ve aşırı soğuğa dayanamayıp zayıf bulduğu bağlantı noktalarından gaz kaçırıp yangına sebep olurlar. Bu nedenden sıralı sistemde benzin biterse araç çalışmaması için lpg sistemleri üreten firmalar mal ve can güvenliği için gerekli tebbirleri almak maksadıyla mecburen aracın motor soğukken benzinde çalışan sistem üretmektedirler.

Servisime gelen araçlarda genel olarak karşılaştığım, motorun düzgün çalışmaması, rölantide devir gezinmesi, çekiş düşüklüğü, fazla yakıt sarfiyatı gibi arızalar ve bu arızaların sebeplerinin çoğunlukla yanlış müdahalelerden kaynaklandığını gördüm.
Rölantide devir gezinmesi arızası genellikle gaz kelebek potansiyometresine gelen şase direncinin yüksek olmasından kaynaklanmaktadır. Öncelikle gaz kelebek potansiyometresinin tesisat soketinden şaseleme (siyah renkli) kablosunun direnç değerini hem akünün – (negative) kutup başından hem de motor üzerinden ölçmek gerekir.İkinci aşamada gereken ise, motor şaselemesinin motor ile akünün – (negative) kutup başından ölçülmesi. Üçüncü aşamada ise EKU gövdesinin üzerinden motor ile akünün – (negative) kutup başından ölçülmesi Görülen değer tümünde multimetrenin iç direnci hariç) 0.5 ohm dan düşük olmalıdır. Şayet yüksek bir miktar görülürse tesisat kontol edilip, direnç miktarı istenen seviyeye getirilmelidir. Daha sonra bilgisayar ile gaz kelebek potansiyometresinin değerleri kontrol edilerek arızalı olup olmadığı tespit edilebilir. Eğer arızalı ise (gaz kelebek potansiyometresi değiştirilebilir bir yedek parçadır) değiştirilir. Gaz kelebek potansiyometresinin şaselemesinin 0,5 ohm dan yüksek olması halinde arızanın giderilmesi mümkün değildir.Ani değer değiştirecek şekilde bozulan lambda, mutlak basınç, hava ısı, su ısı ve mutlak basınç sensörü arızaları da rölantide kötü çalışmaya ve devir değişikliğine sebep olabilir. Şayet şaseleme doğru ve sistemde başkaca bir arıza görülmediği halde devir gezinmesi giderilemiyorsa, stepper motor arızalıdır. Stepper motorun arızası iki halde oluyor. En çok karşılaştığımız ise kirlenmesinden dolayı hareketli nüvenin kısmen sıkışması. Bir kez temizlenirse çoğunlukla kısa süre normalleşiyor. İkinci kez temizlenenlerin arasında çalışan çok az. İkinci arıza ise stepper motorun kendisinin bozulması. Değiştirmekten başka çare maalesef yok. Step A motorlarda stepper motor değiştirilebilir. Ancak stepper motor, Step B motorlarda demonte edilmeyecek şekilde tasarlanarak üretildiğinden dolayı, arızayı gidermek için kelebek gövdesi zorunlu olarak komple değiştiriliyor. Bu konudan çok sayıda sorunlu araç sahibi var. Bazı araç sahipleri bu sorunu gidermek için epey bir süre uğraşıyor, hiçbir işe yaramayan bir dolu paralar harcıyor. Bu süre içinde, sıkışık trafikte ani rölanti/devir yükselmelerinin yaşattığı sıkıntı/heyecan/korku da cabası. Bunların çoğu basit elektrik arızalarından kaynaklanıyor.

Triger kayışı:
Bu araçlarda triger kayışı 2003 model öncesi üretilmiş olanlarda (hangisi önce dolarsa) 90.000 km. de veya her 3 yılda bir, 2003 model sonrası üretilmiş olanlarda ise her (hangisi önce dolarsa)120.000 km.de veya her 3 yılda bir değiştirilmelidir. Bilhassa triger kayışı değiştiren araç sahipleri yukarıda yazılı arızaları sıklıkla yaşıyorlar. Zira günümüzde triger kayışı değiştirmek için çok fazla özel takım gerekiyor ve bu özel takımlar yetkili servisler dışında kimsede yok veya bir iki tanesi var. Bu takımların eksikliği halinde, işin olması gerektiği gibi yapılabilmesi, insan hassasiyeti/yeteneği dışındadır. Örnek vermek gerekirse; Palio, Albea, Marea, Stilo gibi araçlarımızda bulunan 1.6 16v. motorların triger kayışı değişimindeki sente ayarı, komparatör ve krank kasnağında derece scalası kullanılarak, Üst ölü noktada piston yüksekliği 1/100 mm., ve krank ölü açısı 1/360 derece açı hassasiyetinde yapılmaktadır. En yakın bir başka örnek olarak kendimi verebilirim ki; bu işlemlerin dersini verebildiğim halde bahsettiğim takımlarım olmasa, yapabilmem imkânsızdır. Aksini iddia edenlere (ben yaparım/yapıyorum diyenlere) de inanmamanızı öneririm. Motorun sıhhatli çalışması için olmazsa olmaz şart sente ayarıdır. Yani emme ve egzost subaplarının olması gereken açıda açılıp kapanması gerekir. Bu temel ölçüde olan en küçük kaçıklık motorun anormal çalışmasına sebep olur ve sente düzeltilmedikçe yapılacak tüm müdahaleler anlamsız olacaktır. Triger kayışı iki kez kullanılmaz. Mutlaka yenisi ile değiştirilmelidir.

Yakıt ayarı:
Benzin ile havanın ideal karışım oranı olarak, ağırlık cinsinden ( gr, kilo,ton vb.) 14,7 birim hava ile 1 birim benzin karışımı olduğu tespit edilmiş. Buna da 1 (bir) lambda denilmiş. Yani 1 lambda ideal benzin/hava veya LPG/hava karışım oranı değeri demek. Araçlarda bulunan lambda sensörü de egzosttan geçen gazlar içinden oksijen miktarını algılayarak elektriksel veri halinde EKU ya bildirir. Gaz analiz cihazının ekranında lambda değerini rölanti ve 3000 d/dak. da 1.000 görürseniz motorunuza mükemmel ayarlı diyebilirsiniz. Lambda değeri arttıkça yani 1.000 dan yukarı (1.010 vb.) çıktıkça fakir karışım, eksildikçe yani 1.000 den aşağı (0.990 vb.) indikçe zengin karışım ifade eder. 0.980 ilâ 1.020 arasındaki değerler normal kabul edilebilir. Teknisyenler bu değerlere bakarak yaptıkları işi doğrulamak zorundadır.Şayet aracınızı götürdüğünüz servislerde asgari olarak bu cihazlardan bir tanesi bile yok ise yapılan işe “tamam/oldu” demek mümkün değildir, hatta eski lisanla “eşyanın tabiatına aykırıdır”.

Termostat:
Termostat mutlaka sağlam olmalıdır. Termostat motoru rejim ısısında tutmaya yarar. 87°C – 92°C arasında çalışır. Motorun ısısı 87 dereceye düştüğünde ısıtma devresini 92 dereceye çıktığında ise soğutma devresini açar. Isı 92°C çıktığında ve karşıdan gelen havanın yetersiz olduğu hallerde, fan motoru çalışarak radyatör suyunu soğutmayı sağlar. Yazlık/kışlık termostat gibi laflar tümüyle gerçek dışıdır. Bu bağlamda motorunuz çalışırken her zaman, her dönem (yaz/kış, süratli/yavaş farketmez) ve her şartta göstergedeki ısı seviyesi 90°C (+/- 5°C) olarak görülmelidir. Eğer ortalama veya yüksek süratlerdeki kullanımlarda ısı seviyesi 80 derecenin altına inerse, termostatınız arızalı demektir. Motorunuzun düşük ısı seviyesinde çalışması ömrünün kısalmasına, çekiş düşüklüğüne, yakıt sarfiyatına sebep olur.

Radyatör Kapağı:
Suyun minimum hacmi +4 derecedir. Suyun hacmi +4 dereceden azaldığında veya arttığında çoğalır. 0°C ısı seviyesinde ise katı hale gelir (donar). Soğuk motorda suyun ısısı ortam ısısına yakındır. Motor ısındıkça hacmi artar. Hacmi arttıkça da basınç artar. Radyatör kapağında çift taraflı bir subap vardır. Sizin aracınızda bu sibobun basınç kalibrasyon değeri üzerine yazılıdır.Su devresinde basınç, yazılı olan değerin üzerine çıktığında bu subap açılarak basıncı kalibrasyon değerinde sabit tutar. Buna kapalı sistem soğutma denir. Sebebi ise oksidasyonu önlemek içindir. Kapalı devre soğutma tekniği ile sistemdeki oksidasyon hızı %60 azaltılmıştır. Basınç oluştuğunda radyatör hortumları sertleşmiş görünecektir. Ancak bu normal bir durumdur. Motoru stop ettiğinizde su soğudukça hacmi küçüleceğinden basınç azalır ve hatta vakum oluşur. Bu durumda ise radyatör kapağındaki diğer subap açılarak içeri hava girmesini sağlar. Su haznesi motor soğukken ağzına kadar doldurulursa ısındığında genleştiği miktar kadar radyatör kapağının kenarındaki kertiklerden dışarı tahliye eder. Soğuduğunda ise; tahliye edilen su hacmi kadar hava dolacağı için kullanıcı su eksilttiğini zanneder. Su haznesindeki minimum ve maksimum çizgileri işte bu suyun genleşmesi sebebi ile yapılır. Kullanıcı seviyelere dikkat ederek dolum yaptığında ise böyle bir durum yaşanmayacaktır. Radyatör kapağını test ettirmeniz gerekir. Şayet subap kalibrasyon değerindeki basınçta açıyorsa ve vakum devresi çalışıyorsa ve de sızdırmazlık sorunu yoksa normal demektir. Şayet bu arızalardan herhangi biri varsa kapağı değiştirin.

LPG sistemi olan araçlarda sıkça karşılaştığım sorunlar ise şöyle:
Lambda sensör bağlantısının yapılmaması veya programdan iptal edilmesi/kapatılması sık karşılaştığım eksikliklerden/yanlış uygulamalardan (Gerekli açıklamayı aşağıda göreceksiniz). Lpg sistemi monte edilmiş bir motorun, önce benzinle düzgün çalışması gerekir. Kural olarak bilinmesi gerekir ki; benzin sisteminde sıhhatli çalışmayan bir motor, LPG sisteminde de düzgün çalışmaz. Hatta LPG sisteminde çalışırken arızalar çok daha belirgin hale gelir. Buji kabloları ayrı bir sorun. LPG li araçlar sıkça buji kablosu bozuyor. Bunun sebebi LPG sisteminde bujiler çok yüksek ısılarda çalışıyor ve buji kabloları bu sisteme uygun tasarlanmadığı için sıkça bozuluyor. Bu sorunu gidermek için soğuk buji kullanmak gerek. Bu bujiler bilinmediğinden piyasada bulunmuyor.
Şimdi gelelim işin elektronik kısmına.
Servisime gelen LPG li araçların çoğunun programlarının yapıştırma olduğunu tespit ettim. Şimdi bu da ne demek dediğinizi duyar gibiyim. Efendim programlamak demek kısaca; LPG yetkili servislere üreticilerce verilen bir programı kullanarak aracın motorunun benzin sisteminde çalışırken oluşan verilerinin, LPG sistemiyle eşleştirilmesi demektir. Bu işlem yapılırken önce araç benzin devresinde çeşitli devirlerde çalıştırılır, bu esnada oluşan veriler, programatik olarak LPG EKU (elektronik kontrol ünitesi veya yine piyasa jargonuyla BEYİN) suna kaydedilir. Piyasada genellikle yapılan ise; bu işlem sebebiyle zaman kaybetmemek (zira biraz zaman alır) için, daha önceden kaydedilmiş olan bir motorun bilgilerini aynen yapıştırmak. Ancak; motorların hepsi aynı cins olsa bile birbirinin aynı değildir. Çalışma karakterleri, üretimde kullanılan toleranslar sebebiyle farklılık gösterebilirler. Dolayısı ile, yapıştırma şeklinde yapılan bir programlama, LPG sistemini farklı motoru verileriyle çalıştırdığı için, benzin devresindeki çalışması ile LPG devresinde çalışması arasında olumsuz farklılıklar oluşur. Bir diğeri ise, motorun kapsamlı onarımlarından sonra (motor rektifiyesi, silindir kapağı revizyonu, triger kayışı değişimi, subap ayarı vb.) yapılması gerekenler. Yeni nesil EKU lara akıllı EKU deniliyor ve artık günümüzde önemli çoğunlukla bu EKU lar kullanılıyor. Bunun anlamı ise kısaca şöyle: Bu EKU lar üretimde fabrika parametreleri ile programlanıyorlar. Akıllı denmesinin sebebi ise, motorun çalışması esnasında değişen ayarlar sonucunda oluşan verileri hafızalarındaki orijinal parametrelerle karşılaştırıp, optimal parametreler yaratmaları. Kullanıcıların bu değişiklikleri (zaman içinde ve yavaş yavaş oluştuğu için), çok belirgin hale gelene kadar hissetmeleri mümkün değildir. Motorun çalışmasını etkileyecek ve dolayısı ile hissedilebilen önemli veya belirgin bir arıza oluşması halinde ise, EKU ların programlarında önemli değişiklikler oluşuyor. Fakat bu farklılıklar yalnızca benzin EKU larında oluyor. LPG EKU su ise yeni parametrelere uyum özelliği olmadığı için, önceden programlandığı gibi kalıyor. Araç sahibi arızayı gidermek için özel veya yetkili bir servise götürdüğü zaman ise genellikle yapılan ise şöyle: Gittiği servis çoğunlukla LPG konusunda ya bilgili olmuyor ya da LPG işi iştigal alanının dışında oluyor ve hatta çoğu marka LPG li araçları servis alanına sokmuyor. Kendi işini yapıyor, sonrasında LPG sistemi ile ilgili bir arıza var ise “LPG cine git” deniyor. Onarım yapıldıktan sonra ise genellikle parametre sıfırlanması işlemi yapılmıyor. Parametre sıfırlaması çoğu benzin EKU sunda (var olanlarda) programatik olarak yapılabilen bir işlemdir. Kısaca EKU yu fabrikasyon ayarlarına döndürmek denilebilir. Şayet programatik olarak sıfırlanma yapılmazsa motorun yeni parametreleri oluşturması için yaklaşık bir hafta veya 500 km. kadar benzin devresinde kullanılması gerekir. Parametre sıfırlaması yapılmayınca, EKU motoru, yine motorun zaman içinde ürettiği farklı verileri kaydederek oluşturduğu parametrelerle çalıştırmaya devam ediyor. LPG sistemi olan araçlar da doğal olarak benzin devresinde kullanılmadığı için, yeni ve doğru parametreler oluşmuyor. Önemli bu arızaların giderilmesinden veya kapsamlı onarımlar sonrasında önce motorun benzin devresinde sıhhatli çalıştığından emin olunmalı. Bunun için onarımı yapan servisin o aracın EKU sunu inceleyebileceği markaya özel programın olduğu bir bilgisayara sahip olması gerekir. Bu bilgisayarlarda kullanılan programlar benzin sisteminde elektriksel bir arıza varsa hemen belirtmek ve sensörlerde oluşan verilerin görülebilmesi/incelenebilmesi için üretilmişlerdir. Bu programa sahip olmak da yetmez. Programı kullanmayı ve gördüğü verileri doğru yorumlayacak eğitimli (işi bilen) bir eleman olması da gereklidir. LPG de ise lambda oranı 15,6/1. Yani LPG daha fazla hava ile ideal orana ulaşıyor. Bu durumda LPG servislerinde benzin ve LPG yi ayrı ayrı ölçen gaz analiz cihazı gereklidir.
Servisime gelen araçlarda, Lambda sensörünün çoğunlukla sisteme bağlı olmadığını görüyorum. Ya programdan iptal ediliyor/kapatılıyor, ya da montaj sırasında hiç bağlanmamış oluyor. Aslında gerek bilgisayarla yapılan arıza incelenmesi esnasında lambda sensörünün ürettiği değerleri ve de gerekse ince ayar yaparken mutlaka bağlanmış olması ve bu değerlerin ekranda görülmesi gereklidir. En doğru davranış ise hem benzin ve de hem LPG onarımının ikisini de yapan bir servise gitmenizdir. Sonuç olarak LPG sistemi olan araçların motorunda olan önemli bir arızanın doğru olarak giderilmesinden veya kapsamlı onarımların yine doğru yapılması sonrasında: 1. Adım: Motoru benzin devresinde çalıştırmadan önce benzin EKU sunun sıfırlanması 2. Adım: Bilgisayarlı gaz analiz cihazında verilerin doğruluğunu tespit etmek ve hatta bunlara ait yazıcı çıktısı almak. 3. Adım: Bu işlemlerin devamında LPG EKU sunun yeniden programlanması GEREKİR/ŞARTTIR. İşlemlerin anlattığım şekil ve sırada yapılması halinde LPG sisteminin, kendiliğinden benzin sistemiyle aynı değerlere oturacağı, nadiren ince ayar gerekeceği görülecektir.

BUJİ BAKIMI VE TEMİZLİĞİ
Bujilerin maksimum araçların 10 bin kilometre bakımında temizlenmesi, kullanım şartlarına göre 15 bin – 30 bin kilometre arası değiştirilmesi gerekmektedir.

Ateşleme enerjisini yanma odasına taşıyarak elektrotların arasında oluşan elektrik atlaması ile sıkışmış hava yakıt
karışımını ateşleyen Bujilerin maksimum araçların 10 bin kilometre bakımında temizlenmesi, kullanım şartlarına göre 15 bin – 30 bin kilometre arası değiştirilmesi gerekmektedir.

Bujilerin ömrünü etkileyen unsurlar kötü yakıt ve motor sistemi ayarları olabilir. Genellikle araçların yaptığı
teklemeler, artış gösteren yakıt sarfiyatı, geç hızlanma bujiden kaynaklanan sorunlar olabildiğinden bujilerin bakımı ve temizliği önemlidir.

Bujinizin bakıma veya temizliğe ihtiyacı olduğunu nasıl anlarsınız;

Bujilerde ki tırnak aralığı kontrol edilmeli, ayar bozuksa fabrika verilerine göre ayarlanmalıdır,
Bujiler söküldüğünde yağ birikintisi varsa yanma odasına fazla yakıt giriyor demektir,
Bujinin izolatör ucu, elektrotları ve gövdesinde kurum varsa karbüratör/enjeksiyon ayarında bozukluk var demektir,
Buji elektrotları kaynamışsa ve üzerinde yabancı maddeler toplanmışsa, zamansız ateşleme sonucunda aşırı yükleme olmuş demektir,

Bujiler alınan darbe sonucu hasar görmüşse,
Buji değişimi veya temizliği sırasında dikkat edilecek hususlar;
Buji söküldüğünde silindirlere yabancı madde, toz, pislik gitesini önlemek için biraz gevetilip etrafının temizlenmesi,
Buji çok sıkı takılmış ise dişlilere gelecek şekilde yağlanması ve silindir kafasına zarar vermeden bujilerin sökülmesi,
Bujileri takarken bujinin ve motorun birbirine temas eden yüzeylerinin temizliği, Gevşek takılan bujiler silindir kompresyon basınçlarını düşürdüklerinden motorun çekişini düşürür ve yakıt sarfiyatını arttırır,

Bujilerin önce elle sonra yeni bujiler için 90 derece eski bujiler için 30 dereceyle anahtarla sıkılması gerekmektedir.
Konik yüzeyli bujilerde anahtarla sıkma derecesi 15dir. Buji kablolarını temizlik esnasında kontrol ediniz, Buji kablolarında çatlak, yanma, sürtünmeden dolayı aşınma ve üzerinde yağ olmamasına özen gösteriniz, Buji kablolarınının birbirine temas etmemesine ve gereğinden uzun olmamasına dikkat ediniz,  Aracınızın orjinal buji markasını kullanmaya devam etmeye özen gösteriniz. Tekleme (misfiring)/silkeleme(shaking)/gaz yememe-motor boğulması (cough or splutter) Misfiring/shaking/splutter

Untitled-1